Omgevingspsychologie in architectenbureaus?

De werkverdeling binnen reclamebureau’s trok mijn aandacht als inspiratiebron voor de positie van omgevingspsychologie in architectenbureau’s.  Ik denk dat de omgevingspsycholoog een enorme bijdrage kan leveren aan het ontwerpproces. De vraag is alleen waar: Als integraal onderdeel van het ontwerpproces of als externe adviseur? Reclamebureau’s laten een interessante mogelijkheid zien.

Wat doen reclamebureaus?

Het doel van reclamebureaus is redelijk helder: verkopen. Dit blijkt uit de aandacht binnen reclamebureaus voor de effectiviteit van hun campagnes in termen van groei van verkoopcijfers. Alle onderdelen van het bedrijf, van tekenaar tot directeur, houden zich bezig met dit gegeven.Roblox Hack Free Robux

Reclamebureaus opereren op de ‘benefit van de benefit’. Dit betekent dat reclamebureaus cliënten werven door hun te overtuigen dat juist zij beter in staat zijn om de positieve kanten van producten goed in de markt te zetten.

Daarbij zijn reclamebureaus over de hele verkoopfunnel actief. Het is gebruikelijk dat het bureau alle facetten van de campagnestrategie uitwerkt voor het plaatsen van producten en merken in de maatschappij. Bijvoorbeeld bij een bedrijf als ING zijn reclamebureaus verantwoordelijk voor alle uitingen op radio, tv en internet. Het is een totale dienstverlening: de melodie die wordt gecomponeerd wordt gespeeld in elk onderdeel van de campagne, waarbij het bureau regie houdt over het hele orkest.

Wat is de structuur van reclamebureaus?

De diensten die reclamebureaus leveren zijn in structuur sterk overeenkomstig met architectenbureaus. Ook architectenbureaus zijn tot in de poriën bezig met dezelfde dienstverlening: Het bouwen van gebouwen. En ook architectenbureaus houden zich bezig met de ´benefit of the benefit´ door te laten zien dat de opdrachtgever bij hun beter in staat is om de toegevoegde waarde van het gebouw te maximaliseren. Tenslotte zijn ook architectenbureaus bezig met een totale dienstverlening: Van eerste concept tot aan ontwerp en uitvoering houdt het architectenbureau de regie over alle onderdelen van het bouwproces.

Hoe zijn reclamebureaus georganiseerd? De kern bestaat uit de driehoek account – creatie – strategie. De strateeg bepaalt de richting van het merk en de boodschap. Hij levert het inzicht achter de boodschap en vormt de kennisbron op het gebied van wetenschappelijk onderzoek. De creatieveling verzint de uiting en maakt de strategie concreet. Deze persoon zet het marketingconcept neer en maakt de spotjes, de campagnes en de events. De accountman of vrouw onderhoudt ten slotte de relatie met de klant en zorgt dat projecten soepel en binnen de kosten verlopen.

De creatie van een succesvolle campagne is het belangrijkste doel. Het halen van dit doel geschied in een soort natuurlijke flow van analyse naar idee naar uitvoering. De basis voor deze flow is de driehoek die intensief samenwerkt om het proces van begin tot eind in goede banen te brengen. Daarnaast zijn er uiteraard allerlei ondersteunende diensten zoals ontwerpers, regisseurs, webmasters, marketing deskundigen, marktonderzoekers enzovoort.

Wat betekent dit voor architectenbureaus?

Binnen architectenbureaus stel ik een vergelijkbare driehoek voor. Als we denken aan de opdeling van Vitruvius in utilitas (functionaliteit), firmitas (degelijkheid) en venustas (schoonheid) blijkt in de praktijk dat een soortgelijke driehoek mogelijk is. In praktijk besteden architectenbureaus de firmitas al uit aan ingenieursbureaus. Wat over blijft is de utilitas en de venustas.

Ik stel dat binnen architectenbureaus architecten zich voornamelijk kunnen bezig houden met het ontwerpen van schoonheid en esthetica. Daarin zijn zij ook voor een groot deel getraind en gevormd tijdens hun opleiding. Zij staan dus garant voor de creatie.

Het functionele stuk wat overblijft hangt in grote mate af van het doel van het gebouw. Doelen van gebouwen kunnen niet zonder gedrag: Gebouwen bestaan bij de gratie om het leven van mensen te ondersteunen. Om functionele doelen zo goed mogelijk te volbrengen is er daarom een uitgebreide en actuele (wetenschappelijke) kennis nodig over gedrag binnen een fysieke context. Omgevingspsychologen zijn hier bij uitstek de specialisten voor. Ik stel dan ook dat omgevingspsychologen binnen architectenbureaus verantwoordelijk dienen te zijn voor de functionaliteit.

Omgevingspsychologen zijn geen ontwerpers. Dit vraagt in de praktijk om een hechte en intense samenwerking tussen de architect en de omgevingspsycholoog, waarbij de architect de ontwerpende instantie vormt die de creatieve concretisering verzorgt, en de omgevingspsycholoog de toetsende instantie vormt die controleert of de doelstellingen van het gebouw optimaal worden behaald. De psycholoog vertelt wat in het gebouw moet om bepaalde gedragdoelstelling te halen, de architect bepaalt hoe.

De intensieve samenwerking betekent een hoge nood aan een begeleidende instantie die zorgt dat projecten gesmeerd verlopen. Hiervoor zijn accountbeheerders nodig. Zij moeten in staat zijn om goed uit te horen wat een opdrachtgever wil en daarnaast de dagelijkse communicatie met de opdrachtgever verzorgen. Dit heeft het effect dat de relatie tussen architect en omgevingspsycholoog niet teveel raakt beïnvloedt door onnodige afleidingen. Tevens zijn accountbeheerders belangrijk om te zorgen dat het project op tijd de deadlines haalt en alles rond het ontwerpproces en de bouw op tijd aangeleverd wordt.

De winst van de driehoek.

De organisatie van architectenbureaus via de driehoek account – creatie – strategie levert drie enorme winsten op. De architect wordt ontlast en kan zich veel meer primair bezig houden met ontwerpen i.p.v. bouwmangement. Zijn ontwerpmogelijkheden nemen toe, bovendien stijgt de kwaliteit door een directe feedbackloop met de omgevingspsycholoog.

De ontwerpen van gebouwen zijn effectiever voor haar gebruikers omdat ze gestaafd zijn op evidence based design. De meest actuele kennis die de omgevingspsycholoog tot zijn bereik heeft kan worden gebruikt in het ontwerpproces. De gebruiker is hierbij uiteindelijk de echte grote winnaar. Deze krijgt een gebouw waarbij uitvoerig is onderzocht hoe de doelgroep het beste kan functioneren binnen de gebouwde setting.

Ten slotte zorgt de bijdrage van de omgevingspsycholoog er ook voor dat er ruimte is voor systematische post occupancy evaluation. Nu kan dan voor het eerst in de geschiedenis werkelijk aan een systematisch evaluatie van gebouwen worden gedaan, waardoor de kennis over goed functionerende architectuur een enorme wetenschappelijke boost krijgt. Fundamenteel onderzoek krijgt een directe terugkoppeling uit de toegepaste praktijk.

Posted by Wouter Tooren

Ik ontwikkel en analyseer gebruikerservaringen in de architectuur. Psycholoog, ontwerper, oprichter van Eyckveld. Liefhebber van goede koffie.

  1. Marc P.Verkade 18 mei, 2011 at 20:14

    Helemaal mee eens, dit is de toekomst voor bouwend Nederland.

    Wij zijn al concreet bezig omgevings psychologie te combineren met het ontwerpproces. De manier om gebruiker te betrekken bij het ontwerp van zijn of haar leefomgeving. Juist door samen te werken met omgevings psychologen zijn wij architecten beter in staat de leefomgeving zo te ontwerpen dat deze aansluit bij de belevingswereld van de gebruiker. Architecten doen dit vaak op gevoel, juist de samenwerking kan het ontwerp gevoel concreet maken, en leesbaar voor de gebruiker.
    Door de omgevings psycholoog kunnen we slimmer ontwerpen.
    Samen met Studio Ballenbak, de Susagroup, Waagsociety, Care2Design, vastgoedfocus en Jorissen Simonetti architecten zijn we al concreet bezig met workshops om emotie en leefomgeving samen met de gebruiker te concretiseren.

    Wouter als je het leuk vind spreken we een keer af.

    Beantwoorden

    1. Marc, ik werk op een vergelijkende manier als architect met omgevingspsychologen samen in ons bureau [S!MPL] en ben zeer geïnteresseerd in jullie manier van werken.

      Beantwoorden

      1. Th2re&#8e17;s one additional discount that is often overlooked and that is the life insurance discount. Some insurance companies will provide a car insurance discount when you when you package yoyr life insurance and your automobile insurance with the same company.

        Beantwoorden

  2. Echt een goed stuk, Wouter! Ik ben het helemaal met je eens. Ik denk dat er sowieso 3 punten zijn die ervoor zorgen dat deze manier van werken op het moment nog (te) weinig wordt toegepast.

    1. Architecten voelen zich aangevallen/belemmerd in hun creativiteit in het bijzijn van een omgevingspsycholoog.

    2. Het vakgebied omgevingspsychologie is nog erg onbekend onder architecten. De meeste architecten hebben er nog nooit van gehoord en weten daardoor uberhaupt niet dat omgevingspsychologen bestaan en al helemaal niet wat ze precies doen of wat hun toegevoegde waarde is/kan zijn.

    3. Het imago van psychologie onder architecten is er vaak een van geitenwollensokken en jaren ’70 hippie feel good onzin, waardoor architecten het vakgebied totaal niet serieus nemen.

    Aan ons dus de taak om dit beeld eens flink te gaan veranderen. Ik denk dat je artikel hier een mooie bijdrage aan levert.

    Toevallig ben ik bezig met een blogpost over hetzelfde onderwerp, maar met een andere insteek. Ik wil het hebben over allerlei specialisten waar architecten mee werken. Er mist er alleen 1, namelijk de omgevingspsycholoog 🙂

    Beantwoorden

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *